Sliedrecht in oorlogstijd                                                                                      
 
       

 

Naam: Hendrik Pieter van der Es.
Geboren op: 29 maart 1921 in Sliedrecht.
Omgekomen op: 17 augustus 1943 in Schweinfurt (D).
Begraven op:
Herbegraven op:
Adres: B 829. (Nu:




Hendrik Pieter van der Es werd geboren op 29 maart 1921 in Sliedrecht als middelste kind in een gezin met drie kinderen: twee zonen en een dochter. Over Hendrik Pieter van der Es zelf is niet veel bekend, maar in zijn persoonsdossier van de Oorlogsgravenstichting is te lezen dat hij kort van persoon en breed van postuur was en donkerblond haar en blauwe ogen had. En dat hij vanaf zijn geboorte woonachtig was in Sliedrecht, dat hij tot tot de Nederlandse Hervormde Kerk behoorde en dat hij bankwerker was van beroep. Ook wordt vermeld dat hij een goed Nederlander was en dat hij en zijn familie in alle opzichten gunstig bekend stonden in Sliedrecht.


Vanaf 30 mei 1942 werd hij vanwege de Arbeitseinsatz verplicht tewerkgesteld in het Duitse Schweinfurt en volgens zijn Duitse overlijdensacte woonde hij in het plaatsje Haßfurt op ongeveer een kwartier rijden met de trein van Schweinfurt vandaan. Schweinfurt is een industriestad in Zuid-Duitsland (deelstaat Beieren) en is gelegen aan de rivier de Main. De stad was het centrum voor de productie van kogellagers in Duitsland. Meer dan de helft van de totale productie van kogellagers die in Duitsland geproduceerd werden werd door vier bedrijven uit Schweinfurt geproduceerd in fabrieken die in het westen van de stad stonden. Kogellagers waren een essentieel product voor de Duitse oorlogsindustrie aangezien het gebruikt wordt in onder andere voertuigen, schepen en vliegtuigen. De grootste fabrikant was Kugelfischer Georg Schäfer & Co: het bedrijf waar Hendrik Pieter van der Es vanaf 30 mei 1942 tot aan zijn overlijden werd tewerkgesteld.


In Schweinfurt stond Hendrik Pieter van der Es bij de gemeente onder een verkeerde geboortedatum geregistreerd. Niet met 29 maart 1921, maar met 30 maart 1921. Zijn identificatienummer was 997 096.


Van 6 tot 24 augustus 1942 heeft Hendrik Pieter van der Es in het Stadt Krankenhuis van Schweinfurt gelegen. Waarvoor hij was opgenomen wordt niet vermeld in de officiële documenten uit de Collectie Arbeidsinzet van het Nederlandse Rode Kruis uit het Nationaal Archief.


Doordat kogellagers essentieel waren voor de Duitse oorlogsindustrie werd Schweinfurt een strategisch doelwit voor de geallieerden. Als onderdeel van Operatie Double Strike voerde de 8th Air Force van de US Army Air Force op 17 augustus 1943 een luchtaanval uit op Schweinfurt met als doel om de kogellagersfabrieken te vernietigen en daarmee de Duitse oorlogsindustrie een zware klap toe te brengen. De aanval, die binnen de 8th Air Force bekend stond als mission no. 84, ging onder andere door dichte mist niet geheel volgens plan. Van de 230 Boeing B-17's die werden ingezet werden er 36 door de Duitsers vernietigd en nog eens 122 raakten er beschadigd waarvan 27 ernstig beschadigd. 183 Boeing B-17's wisten Schweinfurt wel te bereiken en lieten hun bommen (bestaande uit 235 1000-ponder bommen, 729 500-ponder bommen en 1017 bundels brandbommen met in totaal een gewicht van zo’n 424,3 ton) vallen op de vier of vijf kogellagersfabrieken waar zo'n dertigduizend arbeiders werkzaam waren. Het aantal arbeiders wat daarbij is omgekomen is niet bekend.


Onder de arbeiders die bij de aanval omkomen is ook Hendrik Pieter van der Es. Hij werd slechts 22 jaar oud en werd begraven op de gemeentelijke begraafplaats van Schweinfurt. Op 27 juni 1951 is hij vanuit Duitsland overgebracht naar Nederland waarna hij op 4 augustus 1951 is herbegraven op de begraafplaats van Sliedrecht. Zijn graf is een officieel oorlogsgraf.